Skip to content

In koelen bloede

07/08/2011


Een avontuur begint gewoontegetrouw altijd onverwacht. Dit keer als mijn vrouw eindelijk een jaar na aankoop de Capote dvd uit mijn dagelijks voorgelegde shortlist uitkiest. Hij is destijds vermoedelijk gekocht vanwege de hoofdrol van Philip Seymour Hoffman. De film lijkt op eerste gezicht ook zijn starvehikel te zijn. Hij speelt Truman Capote en is de spil van het verhaal en voortdurend in beeld. Zijn klaarblijkelijk overacteren verandert na afloop bij het bekijken van de extra’s in onderpresteren. (Daar wint de dvd het glansrijk van de bioscoop, tv en digitale download). Op oude filmbeelden zie je dat de werkelijke Capote nog veel geaffecteerder en lijziger sprak. In de film is hij met recht de spil van het verhaal want Capote gaat meer over het schrijverschap dan over de moordpartij uit het boek. Regisseur Bennett Miller levert in zijn eerste regie met zijn cameraman Adam Kimmel ingetogen kwaliteit af. Altijd moeilijk te achterhalen waar de een stopt en de ander begint. De statische bijna saaie beelden in vlakke kleuren mikken niet op snelle effecten. Ik kijk er altijd van op hoe ingetogen kwaliteitsfilms gemaakt zijn. Hoe men kapitalen uitgeeft om zo min mogelijk in beeld te brengen. Opvallend hoe juist die oppervlakkige en luidruchtige Amerikanen met hun grote budgetten en vele vakmanschap heel spaarzaam kunnen filmen. En natuurlijk ook hoe de acteurs ogenschijnlijk zonder prestatie zo duidelijk kunnen creëren. Ben Affleck zei het zo mooi over zijn broer Casey in Gone baby Gone: de acteur moet soms het scherm zijn waarop de kijker zijn gevoelens projecteert.

De film is voldoende intrigerend om toch maar eens na 20 jaar mijn Penguin pocket van In Cold Blood uit de kast te halen. We moeten juist nu iedere aanleiding aangrijpen om uit eigen bezit te lezen. Zeker als het boek al die tijd geduldig ongelezen op me staat te wachten. Op 58 jarige leeftijd worden sommige zaken steeds vaker een geval van nu of nooit. Uitstellen is nergens meer voor nodig en betekent voor een groot deel al afstel. Wat me bij een eerdere poging niet lukte gaat me nu goed af. Ik lees het boek gefascineerd en plichtsgetrouw uit. Truman Capote schreef in 1965 een uniek boek. Als altijd is het vernieuwende effect van de verhalende non-fictie nu moeilijk te achterhalen. De stijl lijkt in de 45 jaar zijn glans een beetje te hebben verloren en komt gedateerd over. Maar na een korte gewenning valt het al niet meer op. Ik moet me toch altijd in het begin aan de sfeer van een boek aanpassen. Juist het betreden van een andere wereld is een uitgangspunt van mijn lezen. Toch moet ieder kunstwerk natuurlijk wel met de ogen van de huidige tijd worden beoordeeld. En dan valt vooral op wat een schrijver met aandacht en geduld kan bereiken. Hij heeft 5 jaar aan dit boek geschreven. Ieder detail wordt uitvergroot tot een wereld op zichzelf. Ieder detail is ook even belangrijk. Zijn journalistiek is literatuur geworden. Als altijd heeft zijn oplettende stijl meteen invloed op mijn eigen observaties. Ik verander vaak een beetje in de schrijver van het boek dat ik lees.
Het is een ontroerend boek, vooral ook omdat hier de waarheid wordt uitgebeeld. Het lijkt wel een stalenboek van Amerikaansheid. Regelmatig moet ik aan de zielloze schone schijn en de pragmatische opgeruimdheid denken die we op onze Amerika-vakantie tegenkwamen.

Tegen de werkelijkheid kan geen verzonnen product op. De werkelijkheid blijft de grootste inspirator. De kunst is om nog beter op te letten dan je al deed. Nog nauwkeuriger te observeren en ontleden wat er gebeurt. Met het gevaar dat je daarmee het leven gaat buitensluiten. Alsof het geluk je tot eenzaamheid dwingt. Capote was zeker wel eenzaam maar vermoedelijk niet gelukkig. In Cold Blood was een succes en werd daarmee zijn laatste prestatie als schrijver.

Het verhaal van een zinloze moord op een gezin van 4 personen wordt chronologisch verteld en wisselt voortdurend van plaats en personages. Alleen de daad op zich wordt overgeslagen en pas aan het eind uit de doeken gedaan. We maken intiem kennis met de slachtoffers, de moordenaars en de rechercheurs. De gevoelige Perry blijkt de killer te zijn en zijn gewetenloze vriend Dick blijft toekijken.

Capote schrijft origineel en doelmatig. Ik heb maar een paar mooie zinnen op mijn bladwijzer genoteerd.
A sensible question, as Mrs. Clare, an admirer of logic, though a curious interpreter of it, was driven to admit. pag. 79

He had merely fallen face down across the bed, as though sleep were a weapon that had struck him from behind. pag. 84
Concluderend was het een mooie maar toch wel gedateerde leeservaring.

Wat ben ik toch jaloers op mijn zoon. Als ik me bedenk hoe eenvoudig hij al zijn informatie van internet haalt en ik vroeger met veel tijdverlies mijn bluesmuziek met een bandrecorder van de radio opnam (slechts 1 uur per week). Toen mijn Britannica encyclopedie bijna de enige alomvattende bron van kennis was. We leven in een prachtige tijd waar bijna alles continu beschikbaar is. Ik hoef niet te wachten tot de Richard Brooksfilm uit 1967 van In Cold Blood in het filmhuis of op tv wordt uitgezonden. Want ook die dvd-van-de-film-van-het-boek staat al een tijdje (3 maanden) in mijn kast. (Als zovelen voor slechts €5,- door Play.com vanuit Engeland naar Amstelveen opgestuurd.)

Ook deze film wordt een avontuur. Het is een nauwgezette boekverfilming die het complete verhaal vertelt in beelden. Al 2 jaar na het boek uitgekomen. De beelden zijn oogverblindend mooi in zwart wit door Conrad Hall gefilmd en met geniale overgangen gemonteerd door Peter Zinner. De zenuwachtige jazzmuziek van Quincy Jones voltooit de sfeer. Regisseur Richard Brooks stijgt boven zichzelf uit. De couleur locale is perfect getroffen door te filmen in de oorspronkelijke omgeving. Er zijn zelfs opnamen gemaakt in het oorspronkelijke huis waar de moorden plaats vonden. Meer Amerikaans kan het niet worden. Het lijkt soms wel een documentaire.

Na afloop van een gerenommeerde film lees ik wat David Thomson schrijft in zijn 1000 Have you seen movies en Roger Ebert in zijn 3 delen van 100 Greatest Movies of zijn viersterren movies 1967/2007. Grappig om dan te constateren dat Ebert mijn mooie editing momenten juist afkeurt als te opvallend. Zijn filmsmaak is blijkbaar verder ontwikkeld. Ikzelf kan nog lekker meegaan met het overdreven detail en de overspannen gevoelens. Gelukkig ben ik ondertussen te ver gevorderd om nog met iedere tegengestelde mening mee te gaan. Het wordt hoog tijd om een eigen mening uit te dragen. Ook weer een geval van nu of nooit.

Advertenties

From → film, literatuur

One Comment
  1. john permalink

    citaat van erik: Ik verander vaak een beetje in de schrijver van het boek dat ik lees.
    heel interessant! ik verplaats me vaker in een persoon binnen het verhaal.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: