Skip to content

Leon de Winter – VSV

07/08/2012

Krantenrecensies hebben invloed op mijn leesgedrag. Het is fijn om ’s ochtends aan de keukentafel een ontdekking te doen. Zoals met alles in het leven mag het ook weer niet te vaak gebeuren. De 5 sterrenrecensies komen gelukkig niet veel voor. Een aankoop is leuk maar veroorzaakt ook een leeslast die verzwaard wordt met de jaren. De Volkskrant beoordeelt sinds een paar jaar met sterretjes. Oneerlijk en onsubtiel maar wel eigentijds en het geeft snel een goede indicatie van de mening van de recensent.

Een week voor mijn zomervakantie krijgt VSV van Leon de Winter 5 sterren van Arjan Peters. Hij voorspelt de zomerhit van 2012. (Deze spektakelroman is evenwichtig en ingenieus, ludiek en vals. De stijl is vlot en wendbaar.) Ik weet niet voor welke literatuurstroming Peters staat maar weet wel dat hij een toonaangevende criticus is. Hij heeft  vijanden dus zijn mening doet er toe, al is het maar om het niet met hem eens te zijn. De Nederlandse literatuur is voor mij geen bijzonder aandachtsveld. De hetze in de media  tussen Theo van Gogh en Leon de Winter die in de recensie breed wordt uitgemeten is aan mij voorbijgegaan. Ook de vergelijking met A.F.T. van der Heijdens Slag om de Blauwbrug  kan ik niet naar waarde schatten.

De vakantie dringt en op de dag van uitkomen fiets ik verwachtingsvol naar boekhandel Venstra. De levering vindt echter plaats rond het middaguur, daarna nog uitpakken etc. Gelukkig heb ik nog een dag speling tot de dag van vertrek. Het lijkt me namelijk best een goed vakantieboek. Spannend maar niet te spannend. Met 130.000 woorden in 425 pagina’s dikogend maar ook weer niet echt zo dik dat de vakantiepret in gevaar komt. En in het Nederlands geschreven zodat de reisgenoten ook geïnteresseerd zijn.

Het is mijn eerste Leon de Winter en hij valt niet tegen. Hier is een ervaren schrijver aan het woord die weet wat hij doet. Zoveel vloeiender geschreven dan Bonita Avenue van Peter Buwalda dat hierbij vergeleken toch duidelijk in een debuutroman verandert. De Winter heeft al die ervaring nodig want hij maakt het zichzelf niet eenvoudig met de grote eigentijdse thema’s als terrorisme, Islam en de onderwereld die worden bevolkt door Amsterdammers, Marokkanen en bekende Nederlanders. Voor het eerst lees ik literatuur waarin het laatste actuele nieuws  is opgenomen. Waarin bijvoorbeeld Piet Hein Donner voorzitter van de Raad van State wordt.

Door die eigentijdsheid wordt de urgentie van het verhaal groter. Misschien wordt daardoor ook het krankzinnig plot aanvaardbaar. Want de werkelijkheid blijft nog steeds onvoorstelbaarder dan de gedachtewereld.

Laat ik, vooral voor mezelf, eens proberen een korte samenvatting te geven. Geen vrees voor spoilergevolgen. De personen die VSV googelen weten dat ze het risico lopen door leesvoorkennis bevlekt te worden.

Theo van Gogh komt na zijn dood in het voorgeborchte van de hemel en wordt de beschermengel van gangster Max Kohn. Zijn coach en intakemanager in de hemel  is een voormalige priester die na zijn overlijden zijn hart gedoneerd heeft aan diezelfde Kohn. Hij had een relatie met Sonja, de ex-vrouw van Kohn, en wil op deze manier zijn relatie met haar voortzetten. Sonja is ondertussen bevriend geraakt met de schrijver Leon de Winter die is gescheiden van Jessica Durlacher.  De zoon van Sonja (vader is Kohn die dat niet weet) zit op de VSV-school (Vondel School Vereniging)  in Amsterdam Oud Zuid.

Kohn keert met zijn nieuwe hart terug naar Amsterdam en probeert zijn relatie met Sonja te vernieuwen. Leon de Winter realiseert zich dat hij het op den duur moet afleggen tegen de charme van Kohn. Bram Moszkowicz speelt de bemiddelaar tussen Kohn en Sonja. De voormalige Marokkaanse handlanger van Kohn zit een gevangenisstraf uit omdat hij een aanslag op Kohn heeft vergolden en daarbij de vader van Sonja heeft omgebracht. Zijn zoon voert met zijn Marokkaanse voetbalvrienden 3 terroristische acties uit. Het tot ontploffing brengen van een bom onder de Stopera waarbij de maîtresse van Job Cohen omkomt . Het kapen/gijzelen van een Turks vliegtuig met als eis de vrijlating van de moordenaar van Theo van Gogh.  En als laatste de bezetting van de VSV basisschool met als eis de uitlevering van Geert Wilders.  Wilders ziet in zijn uitlevering stempotentie. Hij stelt zich beschikbaar en vraagt aan Moszkowicz om het leiderschap van de PVV over te nemen. Sonja vraagt aan Kohn of hij met de gijzelaars van de school wil onderhandelen. Het lukt Kohn om met behulp van een actie van zijn beschermengel Theo van Gogh zijn zoon Nathan en de kinderen te redden en zijn relatie met Sonja te herstellen.

Daarnaast zijn er vele bijzaken die heel vanzelfsprekend ingepast worden. Zijn beeld van Donner als onderhandelaar bij de vliegtuigkaping heeft me de ogen geopend voor zijn kenmerkende kwaliteiten. Alleen met de informatie dat Job Cohen een halfbroer van Max Kohn is kan ik weinig.

Leon de Winter (1954) schrijft al een groot (36) aantal jaren. Hij debuteerde in 1976 en VSV is zijn 18de roman/verhalenbundel. Misschien omdat hij aan de rechterkant van het opinielandschap schrijft  (Elsevier) is hij mij grotendeels ontgaan. Heb nooit eerder serieus overwogen om iets van hem te lezen. De recensies zijn regelmatig kritisch en verdeeld. Hij zou niet literair genoeg schrijven en te veel uit zijn op effect. Een voorkeur voor de Amerikaanse cultuur zal daar debet aan zijn.

Maar het was goed dat het er toch van is gekomen. De Winter heeft een natuurlijke verteltrant. Een ervaren schrijver op de top van zijn kunnen. Hij heeft een plotgestuurd verhaal geschreven dat zelfs ik met mijn afkeer van ingewikkeldheid  kan accepteren. Alles ontwikkelt zich heel vanzelfsprekend en toch ook weer onverwacht. Er is gedegen onderzoek gepleegd en hij weet waar hij het over heeft. Maar heel zelden wordt het belerend. (Zoals bij de uitleg over de Heckler & Koch MP7 of de samenstelling van de springstof). Heel zorgvuldig worden de puzzelstukjes van zijn verhaal in elkaar gelegd. Geen van de personages gaan met het plot aan de haal. Ze zijn vooruit bedacht en worden vervolgens met groot inlevingsvermogen uitgewerkt. Iedereen krijgt afwisselend  in 3de persoon verleden tijd zijn eigen hoofdstuk. Alleen Nathan en de moordenaar van van Gogh, Mohammed Boujeri, mogen zelf het woord voeren in de tegenwoordige tijd. De Winter beleeft er een groot genoegen aan om zelf als personage in zijn verhaal mee te spelen. Met humor dikt hij zijn fysieke onvolkomendheden aan. Ook zijn huidige partner Jessica Durlacher deelt in zijn pret.

Het boek leest dus lekker weg. Je zou het bijna  een pageturner kunnen noemen. Die doelmatig stijl levert echter weinig beeldspraken of originele observaties op. Zonder omwegen staan alle zinnen in dienst van het verhaal. Ik heb dus tijdens het lezen maar een paar ontknopingszinnen op mijn bladwijzer aangegeven. En met boeken gaat het achteraf al snel net zo als met vakanties. De voldoening is toch snel recht evenredig met het aantal genoteerde zinnen of gemaakte foto’s.

Daar zijn romans voor, voor de illusie dat je je bestemming kunt vinden.    93

Sonja geloofde dat ze niet geloofde, maar dat wist ze niet zeker. 

Hij (de Winter) was het volstrekte tegenbeeld van Max (Kohn). De Winter legde haar voortdurend de wereld uit, verdiepte zich de hele dag in het nieuws en actualiteiten, en dat allemaal om te begrijpen wat er gaande was en hij zou kunnen reageren op wat hem zou bedreigen. Max daarentegen was zwijgzamer en zorgde er actief voor dat de wereld zich gedroeg zoals hij wilde.     155.

Was de hel de overweldigende ervarig van machteloosheid in het volle gezicht van lijden?    326

Door dat antwoord verwachtte Donner dat Cohen onmiddellijk zou vertrekken, maar deze bleef zitten, met zijn hele lijf wellustig rokend, alsof de sigaret zijn reddingsboei was.      382

Hoogstwaarschijnlijk  blijft dit mijn enige de Winter die wordt aangeschaft. Kenmerkend is ook wel dat ik naast het leesplezier weinig meer te melden heb. Als ik dan toch in leesherhalingen ga vallen dan liever bij een echt groot literair schrijver als Javier Marias. Hoe leuk en knap VSV ook gemaakt is. Het blijft toch teveel vakantieboek. Een prettige afwisseling van de normale orde van de dag.  

Advertenties

From → literatuur

2 reacties
  1. Huitink permalink

    Knap geschreven ‘kritiek’ , mooi geanalyseerd.

Trackbacks & Pingbacks

  1. Recensie: Leon de Winter - VSV | Ranking the Books

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: