Skip to content

Kazimir Malevich (1878-1937)

25/10/2012

In het prachtig verbouwde Stedelijk Museum zijn Mondriaan en Malevich nu samengebracht in één zaal. Theo van Doesburg hangt er bemiddelend tussenin. Van Doesburg begreep niet waarom Mondriaan aan zijn orthogonale religie vasthield. Pas nu de 2 grote abstracte kleurvlakschilders naast elkaar hangen zie ik de wereld van verschil. Mondriaan is de precieze boekhouder die in wereldlijke afzondering moeizaam zijn theosofische doelstellingen nastreeft. Malevich de kunstenaar/filosoof die juist vanuit de samenleving zijn geniale scheppingen ogenschijnlijk achteloos uit zijn mouw schudt.
De nieuwe opstelling opent eindelijk mijn ogen voor Malevich en thuisgekomen lees ik voor het eerst mijn vaderdagscadeau uit 2009. Het zo mooi cadeauklaar door Taschen uitgegeven Kazimir Malevich en het Suprematisme door Gilles Néret. Daarna lees ik het Malevich essay uit  Reflecties van het Stedelijk Museum. En tot slot struin ik wat over internet en beperk met veel moeite de 329 door Wikipaintings.org aangeboden kunstwerken tot  mijn 10 ontknopingsschilderijen.

Kazimir Malevich  (1878-1937) is als oudste van 14 kinderen geboren in Kiev (Oekraïne). Zijn vader was manager op een suikerfabriek en verhuisde met zijn gezin regelmatig van de ene suikerbietplantage naar de andere. Het boerenleven uit zijn kinderjaren is van invloed op zijn werk als kunstenaar. Met 17 gaat hij schilderkunst studeren in Kiev en pas in 1904 verhuist hij na de dood van zijn vader naar Moskou voor de Hogeschool voor Schilderkunst, Plastiek en Architectuur.  In 1910 rondt hij die studie af.

Hij doorloopt in minder dan 4 jaar de verschillende schilderstijlen. Van impressionisme, via symbolisme en futurisme komt hij in 1915 bij de abstractie uit. Samen met Leger is hij een van de weinigen in staat om een synthese tussen het futurisme en kubisme tot stand te brengen.  Voor zijn hele oeuvre geldt dat hij ons niet laat delen in zijn twijfels. Er worden hoofdzakelijk definitieve schilderijen afgeleverd. Malevich kan goed kiezen en is resoluut in het zetten van zijn stappen. Hij lijkt twijfelloos zijn weg te belopen. De humor van de boeren volkskunst speelt daar misschien een rol in.

In 1915 maakt hij met het zwarte vierkant misschien wel het belangrijkste schilderij van de abstracte schilderkunst. Het is voor hem de start van het Suprematisme met zijn objectloze totaalbeeld. Een nieuw realisme waarin de schilderkunst geheel los is gekomen van zijn onderwerp. Het gevoel is belangrijker dan de vorm. Het is dus niet nodig om op een schilderij dingen af te beelden.  Het lukt hem om ‘steeds dieper in de leegte van de woestijn door te dringen, want daar vindt de transfiguratie plaats’.  De schilderkunst is eindelijk vrij om de wereld van het oneindige te betreden. Al na 4  jaar later wordt de abstracte periode in 1919 afgesloten met het Wit in Wit.
Hij is uitgeschilderd en wordt na de Oktoberrevolutie van 1919 docent aan verschillende Russische instituten.  Zijn theoretische opvattingen raken internationaal bekend en in 1927 reist hij via Polen naar Berlijn. Uit voorzorg neemt hij zijn gehele kunstarchief mee en geeft het bij terugkeer naar Rusland in bewaring bij Hugo Häring. (Deze verzameling werd in 1951 herontdekt en kwam in 1956 terecht bij het Stedelijk Museum Amsterdam. Het is de grootste Malevich verzameling ter wereld.)
Met de verandering  van de officiële sovjetkunstpolitiek in 1928 wordt het werk van Malevich als decadent beschouwd. Hij neemt het schilderen weer op en beperkt zich tot het boerenleven van zijn beginperiode. Met dat verschil dat de beelden nu meer  uit elementen werden opgebouwd. In 1937 sterft hij op 59 jarige leeftijd aan kanker.

1905

1912

1912

1912 – De messenslijper

1915 – Zwart Vierkant

1915

1916

1918 – wit in wit

1929

1933

Advertenties

From → kunst

One Comment
  1. Joost permalink

    Ja, mooi hé… Heb je ook de zaal met M’s tekeningen gezien? Het nieuwe Stedelijk is echt een ervaring, ik vond het ook geweldig.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: