Skip to content

11 klassieke B-westerns

08/07/2013

De klassieke westerns zijn gemaakt in de jaren ’50. Na de eenduidige goed/slecht personages van de  jaren ’40 werden de dubbelzinnige film noir elementen overgeheveld naar de frontier. De veelzijdigheid van het genre valt pas op in de B-films die in alle vormen en maten voorhanden zijn: zwart-wit, kleur,  3:4 of cinerama.
De B- film ontstond uit de concurrentie van de kleinere buurtbioscopen met de grote stadsbioscopen en de tv. Zij trokken hun publiek door een double feature aan te bieden: 2 films voor de prijs van 1. Deze B- films werden speciaal voor dit doel gemaakt en in combinatie met een A-film aangekocht. Vanwege het lagere budget ontsnapte de regisseur aan de aandacht van de studioleiding. Hij kon zijn gang gaan en een meer persoonlijk verhaal vertellen dan bij de A-films die aan een grotere gemene deler moesten voldoen.

Het bioscoopbezoek was toen nog niet voornamelijk aan de young adults overgelaten. De verhalen zijn maatschappelijk relevant en relateren aan de algemene levensvragen. De exploitatie van geweld, sex en sensatie is nog ver te zoeken. De meeste westerns waren bijna altijd anti-geweld films.  De karakters zijn onvoorspelbaar en niet meteen te duiden. Vrouwen en kinderen spelen hun normale rol in de samenleving. In de verlaten frontierstadjes zijn het vooral de alleenstaande vrouwen die mijn aandacht trekken. Hun prime time verloopt met het wachten tot de juiste kerel voorbij komt. Vooral de onbekende actrices kunnen in hun uitbundige jurken mooi berusten in hun lot.

De korte filmlengte van gemiddeld 90 minuten bevordert compacte verhalen met meerdere relatielijnen en meestal ook meerdere vrouwen. Het is opvallend hoeveel je in korte tijd kunt vertellen als je het verhaal in beelden in plaats van dialogen vertelt. En juist die beelden laten zich moeilijk omschrijven en worden bij iedere kijkbeurt veelzijdiger.

Yellow Sky – William Wellman – 1948
yellowsky
Gregory Peck, Richard Widmark en nog 2 maten vluchten na een bankoverval door de woestijn en komen meer dood dan levend uit bij een verlaten mijnwerkersstadje. De stoere en resolute Anne Baxter en haar vader zijn de enige inwoners en verwelkomen de mannen argwanend. Het verborgen goud van de vader en de seksuele spanning rondom Baxter drijft de mannen uit elkaar. Heel langzaam transformeert Peck van slecht naar goed.

The gunfighter – Henry King – 1950
gunfighter

De tragiek van de revolverheld. Gregory Peck vindt overal op zijn weg triggerhappy upstarts die hem uitdagen en het onderspit delven. Zo wordt de mythe tegen zijn wil in versterkt en is er geen weg meer terug. Hij gaat op zoek  naar zijn jeugdliefde, probeert het weer goed te maken en mag een blik op zijn zoon werpen. Bij het verlaten van het stadje  wordt hij neergeschoten en laat de dader wegvluchten om hem hetzelfde lot van de revolverheld te laten ondergaan.

Hondo – John Farrow – 1953
hondo-09
John Wayne strompelt zwaar gewond de boerderij van Geraldine Page en haar zoon op. Zij verpleegt hem en er ontstaat iets van een verhouding. De Apaches zijn oorlogzuchtig maar laten de boerderij met rust. Als het opperhoofd met Page wil trouwen doet Wayne zich als haar echtgenoot voor. Mooi geromantiseerd beeld van een boerderij in het midden van niets waar de zoon smacht naar een mannelijk rolmodel.

The violent men – Rudolph Maté – 1954
Violent men

In oogverblindende cinerama beelden (Averige Shot Length 7,5 seconde) rekent de kleine boer Glenn Ford af met veebaron Edward G. Robinson en zijn villaine vrouw Barbara Stanwyck die een relatie heeft met de broer Brian Keith. Ford is gevormd door de burgeroorlog en voert een guerrilla oorlog van brandstichting en stampedes. Hij verliest zijn egoïstische vriendin maar krijgt op het eind de opstandige dochter van de veebaron Dianne Foster.

The far country – Anthony Mann – 1955 97 minuten
Far Country 3

Hoelang kan een man zich afzijdig houden? James Stewart balanceert tussen 2 vrouwen: de chique vrouw van de wereld Ruth Roman en de trouwe immigrante Corinne Calvert.  Hij laat zijn kudde koeien confisceren door de corrupte sheriff John McIntire en komt pas in actie pas als zijn handlanger Walter Brennan wordt vermoord.

Man from Laramie  – Anthony Mann – 1955Man_from_Laramie-439865276-largeStory driven cinerama in optima forma. Opnieuw verliest James Stewart zijn bezit. Ditmaal wordt zijn wagentrein aan de rand van de woestijn door de natuurlijke zoon van ranger Donald Crisp platgebrand. Het hele stadje blijkt in zijn macht. De aangenomen zoon Arthur Kennedy lijkt voor rede vatbaar maar verkoopt geweren aan de indianen. Het melancholieke nichtje Cathy O’ Donnel weet niet goed welke kant te kiezen. De verhaalopbouw voltrekt zich met mechanische precisie naar de climax waarin Stewart natuurlijk aan het langste eind trekt.

Seven men from now – Budd Boetticher  – 1956
7 men from now duke_490

Randolph Scott jaagt op de 7 moordenaars van zijn vrouw en ontmoet de aandachtige pioniersvrouw Gail Russel die met haar onhandige man op weg is naar het westen. De niet geheel slechte Lee Marvin (zie mijn 10 filmannen) steelt echter de show maar kan het goud toch niet bemachtigen.

3:10 to Yuma – Delmer Daves  – 1957
310 to yuma 4
Het origineel van de remake van James Mangold (2007)  kiest vanwege budgetbeperkingen voor prachtig nauwe kaders en fluwelen zwart wit. Badman Glenn Ford wordt te lang opgehouden door barvrouw Felicia Farr en ingerekend. De armlastige boer Van Hefling brengt hem tegen betaling naar de  trein die om 3:10 vertrekt. Boerin Leora Dana raakt in eerste instantie geïmponeerd door Ford maar kiest toch voor haar goede brave man.

Forty guns – Samuel Fuller – 1957
Forty Guns 2
De artistieke western waarin Barabara Stanwick  aan het hoofd van haar kolom van 40 zwarte guns door het beeld galoppeert. Cameraman Joseph Biroc krijgt alle vrijheid voor zijn originele uitsneden en betoverende tracking shots. Het obligate verhaaltje over de goeden en slechten lijkt slecht een aanleiding voor het visuele geweld.

The bravados – Henry King – 1958
Bravados
Deze keer is Gregory Peck op zoek naar de moordenaars van zijn vrouw. De zalige slechteriken  Stephen Boyd, Lee van Cleef, Henry Silva en Albert Salmi zijn gearresteerd maar weten te ontsnappen. Ze gijzelen de weerloze Kathleen Gallant en worden achtervolgd door de posse. Peck krijgt ze alle vier maar ontdekt bij zijn laatste privé terechtstelling dat zij niet de daders zijn. Zijn love interest Joan Collins is te knap en te bekend om echt te kunnen fascineren.

Three Violent People – Rudolph Maté – 1957

Three Violent People - Rudolph Maté - 1956 ilm-terre-sans-pardon24

Opnieuw steelt Anne Baxter de show als golddigger die de Texaanse ranger Charles Heston aan de haak slaat. Samen met de broer van Heston vormen ze 3 gewelddadige mensen die alleen maar op eigen gewin lijken uit te zijn.  Tot ze elkaar dankzij de carpetbeggars uit het noorden vinden in de alles bepalende showdown. Anne Baxter draagt in iedere scene een andere sensationele jurk, de een nog mooier dan de ander. Het allesbepalende script is van James Edward Grant die ook dat van Hondo (zie boven) schreef. Rudolph Maté houdt blijkbaar van het woord violent (zie boven The violent men)

Advertenties

From → film

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: