Skip to content

Gotiek in Frankrijk

24/09/2013

De Loire is de scheidslijn tussen Noord en Zuid Frankrijk. Eronder heerst de felle zon en de Romaanse cultuur. Erboven is het zachtere licht en kwamen de Noormannen. Het kroondomein Frankrijk lag net boven deze scheidslijn met als centrum Parijs. Philip II Augustus (1165-1223) werd in 1180 de eerste koning van Frankrijk. Zijn voorgangers waren slechts koning van de Franken. Zijn kroondomein bestond uit een klein gebied rondom Parijs. De buurlanden Champagne en Normandië waren machtiger. De Engelse koningen hadden als leenheer het grootste deel van Frankrijk in hun bezit. Vanwege de kruistocht van Richard Leeuwenhart en het verzaken van de heerdiensten kan Philip II tussen 1202 en 1208 zijn gebied aanzienlijk uitbreiden . Opvolger Louis VIII heeft in zijn korte regeerperiode van 3 jaar weinig te betekenen. Maar zijn zoon Louis IX (1226-1270) breidt door een huwelijk met Margaretha van Provence het Franse rijk uit naar 3 zeekusten. Veel belangrijker voor de stabiliteit van Frankrijk waren echter zijn staatkundige hervormingen die eenheid en voorspoed brachten. Door de bevolkingsgroei werd Frankrijk een dominante macht in Europa.

Conquetes_Philippe_Auguste

Gelijktijdig met de opkomst van de steden en de bedelorden van de Franciscanen en de Dominicanen kwam de Gotiek. De gotiek brengt niet de gotische kathedraal voort, de gotische kathedraal brengt de gotiek voort. Gotiek is als naam pas in de renaissance uitgevonden. Het was een denigrerende benaming voor een barbaarse kunst (van de Goten) die niet voldeed aan de klassieke schoonheidsprincipes. Geheel tegengesteld aan de klassieke idealen wil de Gotiek de zwaartekracht verloochenen en het principe van last en ondersteuning opheffen. Het ontstaan van deze nieuwe bouwstijl lijkt veel op een gecombineerde actie van bisschop en burgerij om de macht van de adel in te perken. De abt Suger van Saint Denis (1081-1151) gaat door als de schepper van de Gotiek. Hij combineerde in 1140 bij de uitbreiding van de Saint Denis de Bourgondische spitsboog met het Normandische ribgewelf

De gotische bouwmethode innoveert op belangrijke onderdelen de romaanse traditie:

  1. De kolommen en overwelving vloeien in elkaar over zodat een integrale draagstructuur ontstaat.
  2. De steunberen en luchtbogen maken de stabiliteit van vlakke massieve muurmassa’s overbodig en geven de kans tot transparantie,
  3. De ribgewelven komen in plaats van de boogoverspanningen en maken het mogelijk om onregelmatige ruimten eenvoudig te overspannen. Tijdens het uitvoeren van de overspanning wordt deze alleen nog  ondersteund ter plaatse van het rib. De rest van de kapconstructie kan later eenvoudig vanuit het rib worden ondersteund. Dit principe geeft winst in bouwtijd en bouwkosten.
  4. De spitsbogen in plaats van ronde bogen maakt variatie in stramien bij gelijkblijvende hoogte eenvoudig oplosbaar. De kennis van de spitsboog zou tijdens de kruistochten zijn opgedaan.
  5. Door het maaswerk in de ramen kunnen meerdere kleine ruiten tot een groot venster gecombineerd worden. Dankzij het zachte noordelijke licht worden deze tracery windows ook functioneel.
  6. Vanaf 1225 maakt men schaaltekeningen op perkament. Daardoor verspreidt de kennis van het bouwen zich sneller.

In de periode van de hooggotiek (1180-1270) werden in Frankrijk circa 80 kathedralen gebouwd. Een onvoorstelbaar groot aantal dat aangeeft hoe de kerk en de economie groeide. Een kathedraal is de kerk van een bisschop.  De rivaliteit tussen de bisdommen zorgde voor een grote verscheidenheid. Iedere kathedraal is dus anders maar allemaal zijn ze groot tot zeer groot. De lengte variëert van 110 tot 140 meter, de hoogte van het middenschip van 25 tot 40 meter. Als alien vehicles liggen ze in de stedelijke omgeving. Voor de beschouwer volgen er na het spannende eerste moment 3 momenten van kennismaking. Eerst natuurlijk het exterieur dat volkomen uit de maat met zijn omgeving is. Vervolgens het interieur dat totaal niet uit het exterieur is af te leiden. Tot slot vindt men een derde nieuwe wereld in de glas in lood ramen. Ze zijn een openbaring en een studie op zich.

De bekende kathedralen zijn echt niet zoveel mooier dan de vergeten exemplaren.  Chartres is imposant groot en stevig. Als een vesting staat hij in het drukke centrum. Het interieur is echter donker en aangepast aan latere stijlen. De blauwe vensters zijn beroemd maar mij te blauw. In Reims werden alle koningen gekroond. Het exterieur is rijkversierd met hun beeldengalerij langs de gevel. De vergeten kathedralen in de verlaten stadjes imponeren op een andere manier. Hun afmetingen lijken in de stilte nog imposanter.

20130804E_0242 - Laon - Kathedraal Notre Dame

Laon – Kathedraal Notre Dame

20130804E_0088 - Laon - Kathedraal Notre Dame

Laon – Kathedraal Notre Dame

20130805E_0416 - Soisson - Kathedraal Saint Gervais et Protais

Soissons – Kathedraal Saint Gervais et Protais

20130806E_0596 - Reims Kathedraal Notre Dame

Reims Kathedraal Notre Dame

20130806E_0663 - Reims Kathedraal Norte Dame

Reims Kathedraal Notre Dame

20130808E_1030 - Chalon en Champagne - Kathedraal St. Etienne

Chalon en Champagne – Kathedraal St. Etienne

20130812E_2344 - Troyes Kathedraal

Troyes – Kathedraal St. Pierre – St. Paul

20130813E_4088 - Sens

Sens – Kathedraal St. Etienne

20130815E_4284- Chartres - Kathedraal Notre Dame

Chartres – Kathedraal Notre Dame

20130815E_4288 - Chartes - Kathedraal Notre Dame

Chartres – Kathedraal Notre Dame

20130817E_4657 - Chartres St Pierre

Chartres – St. Pierre

20130818E_6016 - Evreux Kathedraal

Evreux – Kathedraal Notre Dame

20130821E_6601 - Rouen - Kathedraal Notre Dame

Rouen – Kathedraal Notre Dame

20130822E_6797 - Louviers

Louviers – Notre Dame

Advertenties

From → design, kunst

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: