Skip to content

Michiel de Ruyter (1607-1676)

17/10/2013

20130929E__0006 - 1666 - Jan Abrahamsz Beerstraten - Slag bij Terheide

Scheepvaart in De Gouden Eeuw was waanzin. Het lijkt onmogelijk om bij de retourvaart naar Oost of West Indië 3 jaar met 300 man te moeten leven op een schip. De oorlogsvaart is nog krankzinniger en niet meer voor te stellen. Daar zit je met 400 man en 100 kanonnen op een schip gepakt om de doodsstrijd aan te gaan met een soortgelijke tegenstander.

Zaal 2.15 van het Rijksmuseum gaat over Macht op zee en is gewijd aan deze scheepvaart. Het mooiste schilderij is van Johannes Abrahamsz. van Beerstraten (1622-1666). Hij geeft met zijn Slag bij Ter Heijde een goede indruk van de zee-oorlog.  De gruwels  komen vooral tevoorschijn als je in detail kijkt.

20130929E__0009

20130929E__0007

De Slag bij Ter Heijde is onderdeel van de 1ste Engels-Nederlandse Zeeoorlog en vond plaats van 8 tot 10 augustus 1653 voor de kust van Scheveningen. Bij uitzondering waren de Engelsen toen in de minderheid met 100 tegenover 127 schepen. Meestal moesten de kleinere Nederlandse schepen het opnemen tegen een overmacht aan grotere Engelse schepen. De tactiek van de strijd was simpel. Ieder schip koos een tegenstander, manoeuvreerde langszij en vuurde een paar salvo’s. De sterkste enterde vervolgens om de zaak persoonlijk af te maken. Door de voortdurend veranderende omstandigheden op zee was het verloop van de strijd altijd onzeker. Zicht, stroming en wind waren van grote invloed op het verkrijgen van de voordeligste uitgangspositie. De Nederlandse vlootaanvoerders waren schippers en daarmee in het voordeel op de Engelsen die het commando aan een landstrijdkracht gaven. Admiraal Maarten Tromp werd tijdens de slag bij Ter Heijde gedood en maakte plaats voor de grootste admiraal van zijn tijd.

Bol,_Michiel_de_Ruyter

Michiel Adriaenszoon de Ruyter (1607-1676) was al 45 en net aan het rentenieren van zijn koopvaardijloopbaan toen er in 1652 door de Admiraliteit van Zeeland een beroep op hem werd gedaan.  Hij bewees zijn kwaliteiten door overwinningen in de 1ste Engels-Nederlandse zeeoorlog en promoveerde tot admiraal in de 2de en 3de.  Daarnaast knapte hij de meest uiteenlopende zeeklusjes op voor de Zeven Provinciën. Zijn bijnaam Bestevâer (grootvader) heeft hij te danken aan zijn plichtbesef voor de staat en zorg voor zijn bemanning. Voordat hij het oppercommando kreeg was de zeeoorlog een zaak van toeval en individuele actie, De vaak arrogante kapiteins als Witte de With gingen voor eigen glorie en brachten daarmee de hele vloot in gevaar. De Ruyter hervormde de vloot tot een instrument dat in zijn geheel strijd kon voeren. Jan en Annie Romein leggen het in hun Erflaters van onze beschaving mooi uit aan de hand van 6 hervormingen:
1. De gehuurde koopvaardijschepen worden vervangen door oorlogsschepen.
2. De schepen en uitrusting worden gebouwd volgens standaardontwerpen zodat reparaties eenvoudig en snel uitvoerbaar zijn.
3. Een meerjarenplanning wordt mogelijk door de overdracht van de financiën naar een gecentraliseerd departement.
4.  Door opleiding van bekwame bevelvoerders wordt voorkomen dat de chain-of-command in gevaar komt als de bevelhebber in de strijd uitvalt.
5. De tactische uitvoering van de slag wordt ter plekke door de bevelhebber bepaald en niet meer van afstand door de Staten Generaal.
6. De foeragering van de manschappen wordt betaald uit een extern budget en niet meer uit de totaalvergoeding van de kapitein. Die kan zichzelf niet meer verrijken door te bezuinigen op de verzorging van de bemanning.

Michiel de Ruyter was vooral een goede kapitein voor zijn bemanning. Gedurende het hele gevecht stond hij open en bloot op de meest gevaarlijke plek van het schip en gaf aanwijzingen. Als er een actie werd uitgevoerd ging hij duidelijk zichtbaar voorop. Het is eigenlijk een wonder dat hij het nog 24 jaar heeft volgehouden.

Zijn schilderijen zijn aandoenlijke portretten van een alleman die bijna tegen zijn zin in de stoere rol van zeeheld krijgt opgespeld.

Michiel_Adriaansz._De_Ruyter_-_Hendrik_Berckman

Michiel de Ruyter

image-3653072

Hendrick_Berckman_-_Portrait_of_Michiel_de_Ruyter_(1607-1676) (1)

Advertisements

From → geschiedenis, kunst

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: