Skip to content

Ontknopingsmuziek 6 -10

10/12/2014

 

black album Metallica

Black Album – Metallica – 1991

In de tijd dat heavy metal mainstream was regeerde Metallica. Het lijkt me heerlijk om zo ongecompliceerd los te barsten. Vooral om te beginnen met een weifelend intro dat langzaam opbouwt naar een climax waar iedereen invalt en de rockmotor soepel en zwaar draait. Metallica is als alle zware muziek niet voor de achtergrond en werkt alleen op hoge volumes. Het 5de album was hun eerste samenwerking met producer Bob Rock en zachter en melodieuzer dan zijn voorgangers. De trashmetal werd omgevormd naar heavy metal en de verkoopcijfers waren naar hedendaagse begrippen gigantisch. Het album verkocht in de USA al 16 miljoen stuks en wereldwijd werden 30 miljoen exemplaren verkocht. De teksten van zanger James Hetfield zijn introspectief. Ze lijken veel op de zwarte romantiek en kunnen zo uit Die Winterreise van Schubert zijn geplukt:

And the road becomes my bride – I have stripped of all but pride – So in her I do confide – And she keeps me satisfied – Gives me all I need.
And with dust in throat I crave – Only knowledge will I save – To the game you stay a slave – Rover wanderer – Nomad vagabond – Call me what you will.
But I’ll take my time anywhere – Free to speak my mind anywhere – And I’ll redefine anywhere – Anywhere I may roam – Where I lay my head is home
And the earth becomes my throne – I adapt to the unknown – Under wandering stars I’ve grown – By myself but not alone – I ask no one
And my ties are severed clean – The less I have the more I gain – Off the beaten path I reign – Rover wanderer – Nomad vagabond – Call me what you will.
Carved upon my stone – My body lie – But still I roam – Wherever I may roam.

schubert

Franz Schubert – Symfonie in C majeur – D944 – 1825

De 9de symfonie van Franz Schubert (1797-1828) gaat over verlangen. Vooral het melancholieke thema van het tweede deel lijkt op een samenvatting van het tragische leven van de zielige Franz. Na vertrek uit ouderlijk huis van 18 broers en zuster woont hij bij vrienden tot hij in 1824 voor het eerst een eigen kamer kan huren. Bij zijn eerste vrouwencontacten loopt hij syfilis op en pas een jaar voor zijn dood kan hij zijn gehuurde piano omruilen voor eigen bezit. Gelukkig leefde hij in zijn 567 liederen met pianobegeleiding, 8 symphonieën en 15 strijkkwartetten.

Zijn veel beroemdere tijdgenoot Ludwig van Beethoven (1770-1827) stierf dus 1 jaar eerder en woonde ook in Wenen. Ze wisten van elkaars bestaan maar hebben elkaar nooit ontmoet. Ze zijn een kantelpunt van de klassieke muziek. Met de oudere en trefzekere Beethoven eindigt de klassieke periode. Zijn composities zijn hermetisch en als uit rots gehouwen. Schubert is een generatie later geboren en met hem begint de Romantiek. Zijn muziek lijkt voortdurend te twijfelen en laat opties open voor verschil in interpretatie en menselijke dubbelzinnigheid.

De 9de symfonie is eigenlijk de achtste en laatste die hij componeerde. Omdat hij ook wel de 7de of de 8ste wordt genoemd is het beter om hem bij zijn naam te noemen: de grote symfonie in C majeur. Door de lange blazers-/strijkerspartijen is hij lange tijd als onuitvoerbaar beschouwd. Dankzij Robert Schumann werd hij 10 jaar na Schuberts dood voor het eerst opgevoerd en sinds Felix Mendelssohn is hij internationaal orkestrepertoire geworden.

Gallagher, Rory Calling Card

Rory Gallagher – Calling Card – 1976

Calling Card is de 8ste solo-elpee van de Ierse gitarist Rory Gallagher (1948-1995). Hij heeft daarin zijn gitaarspel organisch in de liedjes vervlochten. Zijn Fender Stratocaster klinkt vol en scherp en nergens gaat hij zich te buiten aan overbodige snaargymnastiek. Toch blijft de gitaar alom en brengt mij het grootste luistergenot. Als ik het nu hoor komt de voortdurende vraag naar boven hoe hij die verschillende geluiden produceert. Ieder liedje ontwikkelt zich uniek en nergens vervalt de gitarist in herhalingen. Het is een verloren ambacht en getuigt van virtuositeit om op een bescheiden manier zo groot uit te kunnen pakken. Om een nieuwe start te maken koos hij bij Calling Card voor de bekende producer Roger Glover van Deep Purple en liet de opnamen plaatsvinden in München. Het enige wat niet veranderde was zijn beat up ’61 Fender Stratocaster.

tapa

 Never No Lament – Duke Ellington – The Blanton-Webster Band (1940-1942)

Duke Ellington (1899-1974) was geen groot pianist of een grandioze componist. Hij is veel meer de eminente voorman die de individuele kwaliteiten van zijn 14 musici ten volle ontplooide. Zijn belangrijkste kwaliteit was het creëren van de juiste omstandigheden. James Collier legt het in zijn mooie biografie Duke Ellington (1987) haarfijn uit. Ellington’s artistieke hoogtepunt viel rond WW2.
In 1940 kwam hij onder contract bij RCA Victor. Hij ontmoette 19-jarige bassist Jimmie Blanton en plaatste hem centraal in zijn orkest. Het was voor korte duur want hij overleed 2 jaar later op 22-jarige leeftijd aan tuberculose. Ook vervolmaakte hij zijn blazerssectie met de 30-jarige tenor saxofonist Ben Webster. De laatste geniale greep was het aanstellen van de 23-jarige arrangeur Billy Strayhorn. Het creatieve proces verliep tamelijk toevallig. Ellington schreef meestal een idee dat door Strayhorn werd opgepakt en vervolgens door de rest van de band al improviserend werd uitgewerkt. De gouden periode kwam in 1942 ten einde door de vakbondsstaking die verplicht werd opgelegd aan de muzikanten. De vakbond eiste van de platenmaatschappijen een bijdrage per opgenomen nummer voor de vakbondkas. Men wilde zo de gederfde inkomsten van muzikanten compenseren die dachten minder te werken ten gevolge van de verkoop van de grammofoonplaten.

Maar het draait natuurlijk om de muziek. Wat een betoverende wereld betreden we in deze 75 liedjes. Alle stijlen zijn aanwezig en nergens vervalt men in herhalingen. Prachtige zwoele dansmuziek, croonende zangers en big band jazz vol originele wendingen en afwisselende instrumentatie. Je valt van de ene verbazing in de andere.

 Madrugada Industrial SilenceMadrugada – Industrial Silence  – 1999

Met een goede stem heb je al snel een halve cd. Als er ook nog een elektrische gitaar bij komt ben je voor mij bijna klaar. Het lijkt zo simpel maar dat is het natuurlijk niet. Toch lukt het een band uit Noorwegen om alles al meteen bij hun debuut voor elkaar te hebben. Madrugada is Spaans voor het uur vóór de zonsopgang. En zo klinkt deze muziek ook: zwaar, loom en volkomen tot rust gekomen. Sivert Hoyem zingt met de stem van Jim Morrison en Robert Boras laat zijn gitaar eenzaam zweven in de donkere muziek. Ze namen nog 3 studio albums op die steeds harder van geluid werden. Daarna was het over omdat gitarist en schrijver Robert Boras in 2007 op 31-jarige leeftijd overleed. De rest van de band maakte de laatste cd af en hielden er na een afscheidstour mee op.

Wat waren ook alweer de eerste 5 ?

https://erikgveld.wordpress.com/2014/10/20/ontknopingsmuziek-1-5/

Advertisements

From → muziek

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: