Skip to content

Bill Monroe (1911-1996)

28/06/2015

the_broken_circle_breakdown_2012_pic02

Mijn associatieketen van Bill Monroe begint bij de Belgische regisseur Felix van Groeningen die in 2012 de speelfilm The broken circle breakdown maakte. Als de dvd na lang wachten onder mijn €5 limiet zakt sla ik mijn slag. De film is een wonderbaarlijke genrebender waarin we de relatie van Veerle Baetens en Johan Heldenbergh volgen. Ze worden verliefd, gaan samenwonen op zijn rommelige boerderij bij Gent en krijgen een kind. Na een paar jaar overlijdt het meisje door kanker en gaat de ouderrelatie aan verwijten ten onder. Veerle verandert de tattoo van haar lief’s naam naar Monroe en maakt een eind aan haar leven. Een aangrijpend verhaal dat wordt aangekleed met prachtige bluegrass muziek. Het echtpaar speelt namelijk in een bleugrass band en Bill Monroe is hun koning. De heftige emoties van het verhaal passen perfect bij de doorleefde en dramatische klassiekers van Bill Monroe. Felix Van Groeningen heeft het heuvellandschap van Kentucky verplaatst naar Vlaanderen en mijn oren weer geopend voor de bluegrass.

Iets dat de Coen Brothers in 2000 met O Brother, Where Art Thou niet voor elkaar kregen. Aan hun prachtig gefilmde odyssee van de bluegrass groep The Soggy Bottom Boys bestaande uit George Clooney, John Turturro en Jim Blake Nelson lag het niet. Film, verhaal en soundtrack zijn perfect en aangrijpend. De reden voor mijn doofheid is eerder te vinden in mijn voorblogse tijdperk waarin ik veel minder aanleidingen vond om op onderzoek uit te gaan.

Bill Monroe

Mijn eerste stap is om de in 1998 gekochte cassette The music of Bill Monroe from 1936-1994 weer te beluisteren. Wie wat koopt heeft wat. Op 4 cd’s staan maar liefst 98 van de in totaal ca 600 liedjes die door Bill Monroe zijn opgenomen. Ik denk het bijbehorende boekje van 98 pagina’s voor het eerst te lezen maar leid aan de notities af dat het bij aanschaf toch netjes is gelezen. John Rumble geeft een mooi en ruim biografische overzicht van de man met zijn muziek en voegt er leuke foto’s aan toe.

Bill Monroe is in 1911 als jongste van 8 kinderen geboren op een afgelegen boerderij in Rosine Kentucky. Zijn moeder overleed toen hij 10 jaar was en zijn vader met 16. Als laatste kind waren de opvallende instrumenten al door zijn broers ingepikt en restte voor hem de in het huis rondslingerende mandoline. Daarbovenop moest hij van zijn grote broers met enkele i.p.v. dubbele snaren spelen zodat hij minder geluid maakte. Zijn kwaadheid, isolatie en wantrouwen werd nog vergroot door zijn scheelheid. De weinige bezoekers die langskwamen lachten hem er om uit. Bill werd sociaal en muzikaal opgevoed door oom Penn en speelde in het familie ensemble. Net als bij de zwarte bluesmensen was er ook onder de blanken een trek naar de grote steden. Bill vertrok al op 18 jarige leeftijd naar Chicago om in de olie-industrie te werken. In 1934 werd hij fulltime muzikant en vormde met zijn broer Charlie op gitaar de Monroe Brothers. Pas als ze na muzikale meningsverschillen in 1938 scheiden krijgt Bill de ruimte. Hij vormt zijn eigen groep en wordt bekend met zijn interpretatie van Muleskinner Blues van Jimmy Rodgers. Het balletje gaat rollen en ze worden uitgenodigd om op te treden in de Grand Old Opry in Nashville. De wekelijkse shows hebben een groot bereik vanwege de krachtige radiozender.

De thuisstaat van Monroe Kentucky heeft als bijnaam the Bluegrass State en Bill noemt zijn band Bill Monroe & The Bluegrass Boys. Hij creëert daarbij in een klap een nieuw muziekgenre en kan met recht de Father of Bluegrass genoemd worden. De band heeft een volledig akoestische bezetting bestaande uit gitaar, viool, bas of basviool, banjo, mandoline en eventueel een dobro. Aan het eind van de 40-jaren was de sterkste bezetting bijeen met Chubby Wise op viool, Bill op tweede stem en mandoline, Earl Scruggs op banjo, Lester Flatt leadvocals met gitaar en Howard Watts op de bas. In het begin zong Bill met zijn hoge tenor de tweede stem maar hij schoof in de jaren ’50 volledig in de schijnwerpers. Ze hadden een gruwelijk tourschema van duizenden kilometers per week en moesten wekelijks terugkeren naar Nashville voor de Grand Old Opry show. Er waren zoveel zwarte fans dat er speciale shows voor wit en zwart publiek werden opgevoerd. Die zwarte interesse is nu moeilijk voor te stellen omdat Bill Monroe totaal in de redneck hillbilly hoek terecht is gekomen. In 1954 neemt Elvis Presley zijn Blue Moon of Kentucky op en combineert de bluegrass met blues. Het is tevens de kus des doods en de totale rootsmuziek van country tot blues wordt weggevaagd door de jongerenmuziek revolutie van de rock & roll. Pas in de jaren ’60 keert het tij als de hippies op zoek gaan naar hun roots en de oude muziek weer aandacht krijgt. Bill Monroe was dan wel nooit echt weggeweest maar neemt zijn positie weer in bij de vaders van de Amerikaanse muziek. Hij krijgt zelfs in 1993 een Lifetime Achievement Grammy.

Scan.BMP

De cd cassette is gekocht naar aanleiding van het weergaloze boek van Nicholas Dawidoff dat mij de weg wees in de ontstaansgeschiedenis van de country muziek. In zijn In the country of country maakt hij een Journey to the roots of  American Music. Het boek haalde zelfs mijn beste 100 boekenlijst en ik lees het Monroe hoofdstukje nog een keer. Dawidoff heeft Bill Monroe ontmoet en geeft een meer persoonlijk beeld van de rijzige oude man die altijd netjes in het pak met Stetson hoed gekleed was. Op zijn ene rever een speldje van Jezus en op de andere een speldje van de Amerikaanse vlag. Als kind had hij maar 2 overalls en dat zou hem nooit meer overkomen. Zijn geboortestad lag 200 km ten noorden van Nashville in Kentucky en hij vond zijn geliefde heuvellandschap in Tennessee om dichter bij de Grand Old Opry te wonen. Dawidoff  bezoekt met Emmylou Harris zijn 82-ste verjaardag en de gasten nemen allemaal iets te eten mee. Emmylou heeft nog nooit zoveel verschillende boongerechten bij elkaar gezien. Monroe zit met Earl Scruggs op de ereplaats. Scruggs was zijn beroemdste banjo speler die solo ging. Dat kon de trotse en stugge Monroe moeilijk verdragen. Net zoals hij vroeger de Stanley Brothers niet mocht omdat zij zijn bleugrass muziek kopieerden en het, omdat ze uit Virginia kwamen, omdoopten tot Old Time Mountain Music. Maar de ouderdom heeft Monroe milder gemaakt.  Hij heeft het met iedereen bijgelegd en treedt zelfs samen met hen op.

CMHOF-Ricky Skaggs with Bill Monroe's mandoline on 09.08.05.

Over muziek is het altijd moeilijk schrijven. Writing about music is like dancing about architecture (Elvis Costello). Bill Monroe hield het eenvoudig: I’m a farmer with a mandolin and a high tenor voice. Een vreemde boer is hij wel zoals hij met zijn reusachtige lichaam van de mandoline een solo instrument maakt en daarbij met een onwerkelijk hoge kopstem zingt. Zijn muziek werkt niet als achtergrondmuziek. Je moet het serieus nemen en nauwkeurig naar de teksten luisteren. Alle stemmingen komen dan langs: feesten en partijen, dans en begrafenis, klaagsongs en liefdesliedjes, geschiedenis en familie verhalen. De overmacht van de viool wordt ingeperkt door de banjo en de mandoline, maar blijft nog steeds prachtig somber zijn tragische klanken doorzagen. De verlangende vocals komen hier nog het dichtst bij. Zij hunkeren (yearning) naar een ander leven en berusten tegelijk vredig in hun aardse tranendal.
De teksten variëren van teder en vroom tot hartverscheurend en de titels zeggen al genoeg:

What would you give in exchange for your soul.
Wicked path of sin.
I’m on my way to the old home.
Sugar coated love.
The dead march.
I haven’t seen Mary in years.
Memories of mom and dad.
My last days on earth.
Travelin’ this lonesome road.
My little Georgia Rose.
The little girl and the dreadfull snake.

Heel jammer dat er niet veel filmpjes met een jonge Monroe voorhanden zijn. Het vroegste materiaal geeft toch een aardige indruk van de verschillende bezettingen en liedjes.

Monroe, Bill2

Bill Monroe kreeg in 1993 een lifetime achievement van de National Academy of Recording Arts & Sciences (NARAS), een Amerikaanse organisatie voor muzikanten, muziekproducenten, geluidsmonteurs en andere beroepsbeoefenaars op het gebied van muziek. NARAS is vooral bekend als de organisatie achter de Grammy Awards. Zij geven naast specifieke jaargebonden prestaties ook jaarlijks een Lifetime achievement award.  De lijst hiervan is echter te uitgebreid voor mijn associatieketen. Ik hoopte op een kort staatje van een artiest per jaar maar de overdaad schaadt en de impulsen zijn te veel om te volgen.

Roy Acuff
Awarded: 1987
The Allman Brothers Band
Awarded: 2012
Marian Anderson
Awarded: 1991
Julie Andrews
Awarded: 2011
Louis Armstrong
Awarded: 1972
Eddy Arnold
Awarded: 2005
Fred Astaire
Awarded: 1989
Chet Atkins
Awarded: 1993
Gene Autry
Awarded: 2009
Burt Bacharach
Awarded: 2008
Joan Baez
Awarded: 2007
The Band
Awarded: 2008
Count Basie
Awarded: 2002
The Beach Boys
Awarded: 2001
The Beatles
Awarded: 2014
Bee Gees
Awarded: 2015
Harry Belafonte
Awarded: 2000
Tony Bennett
Awarded: 2001
Irving Berlin
Awarded: 1968
Leonard Bernstein
Awarded: 1985
Chuck Berry
Awarded: 1984
Art Blakey
Awarded: 2005
Bobby “Blue” Bland
Awarded: 1997
The Blind Boys Of Alabama
Awarded: 2009
Booker T. & The MG’s
Awarded: 2007
Pierre Boulez
Awarded: 2015
David Bowie
Awarded: 2006
James Brown
Awarded: 1992
Dave Brubeck
Awarded: 1996
Maria Callas
Awarded: 2007
Cab Calloway
Awarded: 2008
Glen Campbell
Awarded: 2012
Benny Carter
Awarded: 1987
(Original) Carter Family
Awarded: 2005
Enrico Caruso
Awarded: 1987
Pablo Casals
Awarded: 1989
Johnny Cash
Awarded: 1999
Ray Charles
Awarded: 1987
Clifton Chenier
Awarded: 2014
Van Cliburn
Awarded: 2004
Patsy Cline
Awarded: 1995
Rosemary Clooney
Awarded: 2002
Leonard Cohen
Awarded: 2010
Nat “King” Cole
Awarded: 1990
Ornette Coleman
Awarded: 2007
John Coltrane
Awarded: 1992
Perry Como
Awarded: 2002
Sam Cooke
Awarded: 1999
Cream
Awarded: 2006
Bing Crosby
Awarded: 1962
Bobby Darin
Awarded: 2010
Sammy Davis Jr.
Awarded: 2001
Miles Davis
Awarded: 1990
Doris Day
Awarded: 2008
Bo Diddley
Awarded: 1998
Fats Domino
Awarded: 1987
The Doors
Awarded: 2007
Bob Dylan
Awarded: 1991
David “Honeyboy” Edwards
Awarded: 2010
Duke Ellington
Awarded: 1966
Bill Evans
Awarded: 1994
The Everly Brothers
Awarded: 1997
Ella Fitzgerald
Awarded: 1967
The Four Tops
Awarded: 2009
Aretha Franklin
Awarded: 1994
The Funk Brothers
Awarded: 2004
Judy Garland
Awarded: 1997
Marvin Gaye
Awarded: 1996
Dizzy Gillespie
Awarded: 1989
Benny Goodman
Awarded: 1986
Glenn Gould
Awarded: 2013
Morton Gould
Awarded: 2005
Stephane Grappelli
Awarded: 1997
Grateful Dead
Awarded: 2007
Al Green
Awarded: 2002
Woody Guthrie
Awarded: 2000
Buddy Guy
Awarded: 2015
Charlie Haden
Awarded: 2013
Merle Haggard
Awarded: 2006
George Harrison
Awarded: 2015
Roy Haynes
Awarded: 2011
Jascha Heifetz
Awarded: 1989
Jimi Hendrix
Awarded: 1992
Woody Herman
Awarded: 1987
Billie Holiday
Awarded: 1987
Buddy Holly
Awarded: 1997
John Lee Hooker
Awarded: 2000
Lightnin’ Hopkins
Awarded: 2013
Lena Horne
Awarded: 1989
Vladimir Horowitz
Awarded: 1990
The Isley Brothers
Awarded: 2014
Mahalia Jackson
Awarded: 1972
Michael Jackson
Awarded: 2010
Etta James
Awarded: 2003
Ella Jenkins
Awarded: 2004
Flaco Jiménez
Awarded: 2015
Antonio Carlos Jobim
Awarded: 2012
Robert Johnson
Awarded: 2006
George Jones
Awarded: 2012
Hank Jones
Awarded: 2009
Janis Joplin
Awarded: 2005
Juilliard String Quartet
Awarded: 2011
B.B. King
Awarded: 1987
Carole King
Awarded: 2013
The Kingston Trio
Awarded: 2011
Kraftwerk
Awarded: 2014
Kris Kristofferson
Awarded: 2014
Led Zeppelin
Awarded: 2005
Brenda Lee
Awarded: 2009
Peggy Lee
Awarded: 1995
John Lennon
Awarded: 1991
Jerry Lee Lewis
Awarded: 2005
Little Richard
Awarded: 1993
Loretta Lynn
Awarded: 2010
Louvin Brothers
Awarded: 2015
Henry Mancini
Awarded: 1995
Armando Manzanero
Awarded: 2014
Bob Marley
Awarded: 2001
Dean Martin
Awarded: 2009
Johnny Mathis
Awarded: 2003
Curtis Mayfield
Awarded: 1995
Paul McCartney
Awarded: 1990
The Memphis Horns
Awarded: 2012
Glenn Miller
Awarded: 2003
Mitch Miller
Awarded: 2000
The Mills Brothers
Awarded: 1998
Charles Mingus
Awarded: 1997
Joni Mitchell
Awarded: 2002
Thelonious Monk
Awarded: 1993
Bill Monroe
Awarded: 1993
Jelly Roll Morton
Awarded: 2005
Willie Nelson
Awarded: 2000
Jessye Norman
Awarded: 2006
Roy Orbison
Awarded: 1998
Patti Page
Awarded: 2013
Charlie Parker
Awarded: 1984
Dolly Parton
Awarded: 2011
Tom Paxton
Awarded: 2009
Pinetop Perkins
Awarded: 2005
Itzhak Perlman
Awarded: 2008
Oscar Peterson
Awarded: 1997
Maud Powell
Awarded: 2014
Elvis Presley
Awarded: 1971
André Previn
Awarded: 2010
Leontyne Price
Awarded: 1989
Richard Pryor
Awarded: 2006
Tito Puente
Awarded: 2003
Ramones
Awarded: 2011
Otis Redding
Awarded: 1999
Max Roach
Awarded: 2008
Paul Robeson
Awarded: 1998
Smokey Robinson
Awarded: 1999
The Rolling Stones
Awarded: 1986
Sonny Rollins
Awarded: 2004
Diana Ross
Awarded: 2012
Artur Rubinstein
Awarded: 1994
Gil Scott-Heron
Awarded: 2012
Earl Scruggs
Awarded: 2008
Pete Seeger
Awarded: 1993
Andrés Segovia
Awarded: 1986
Ravi Shankar
Awarded: 2013
Artie Shaw
Awarded: 2004
George Beverly Shea
Awarded: 2011
Wayne Shorter
Awarded: 2015
Simon & Garfunkel
Awarded: 2003
Frank Sinatra
Awarded: 1965
Bessie Smith
Awarded: 1989
Georg Solti
Awarded: 1996
The Staple Singers
Awarded: 2005
Isaac Stern
Awarded: 1987
Igor Stravinsky
Awarded: 1987
Barbra Streisand
Awarded: 1995
Art Tatum
Awarded: 1989
The Temptations
Awarded: 2013
Clark Terry
Awarded: 2010
Mel Tormé
Awarded: 1999
Arturo Toscanini
Awarded: 1987
Sarah Vaughan
Awarded: 1989
Fats Waller
Awarded: 1993
Muddy Waters
Awarded: 1992
Doc Watson
Awarded: 2004
The Weavers
Awarded: 2006
Kitty Wells
Awarded: 1991
The Who
Awarded: 2001
Hank Williams
Awarded: 1987
Bob Wills
Awarded: 2007
Stevie Wonder
Awarded: 1996
Frank Zappa
Awarded: 1997

 

Advertenties

From → muziek

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: