Skip to content

Preston Sturges (1898-1959)

20/07/2015

preston-sturges

Iedere keer mooier en daardoor minder deelbaar. Een mechanisme dat ook buiten de filmwereld voorkomt. Het is het liefhebbersleed waarbij het genoegen zo ver uitgekristalliseerd wordt dat het alleen nog met ingewijden gedeeld kan worden. Het probleem wordt groter omdat de klassiekers door de voortschrijdende tijd verder de vergetelheid inschuiven. Door bijzaken komen ze af en toe boven drijven. Marcel Proust staat dit jaar bij de vakantieboeklijstjes vanwege een nieuwe vertaling. David Lean kan meeprofiteren van het overlijden van Omar Sharif. Zelf is er weinig te sturen, zoveel invloed zal dit blog niet hebben. Iedere poging tot delen stuit op manifesterende vooroordelen die als een mes door het hart snijden. Erkenning zou fijn zijn maar staat gelukkig het persoonlijk genieten niet in de weg. We kunnen heimelijk onze pareltjes tussen de zwijnen vandaan halen en ingekeerd genieten. Bij 3 verschillende series oude speelfilms is dit proces het best waarneembaar. Ik kijk ze iedere paar jaar opnieuw en ze blijken een steeds groter wordende schat aan emoties op te roepen. Over de Fred Astaire & Ginger Rogers cyclus schreef ik al 2 blogs. De Marlene Dietrich serie met Josef von Sternberg  zit nog midden in de derde kijkfase. Een mooie gelegenheid om mijn genoegens van de 8 Paramount films die Preston Sturges tussen 1940 en 1944 maakte nader te onderzoeken.

sturges

Preston Sturges (1898-1959) is een veelzijdig mens die van zijn moeder een bohemiaanse opvoeding kreeg. Zij nam hem na zijn geboorte in Chicago op 3 jarige leeftijd mee naar Frankrijk waar zij een zangcarrière nastreefde en verkeerde in de kringen rond danseres Isodora Duncan. Zij trouwde met de Amerikaanse bankier Solomon Sturges en hun zoon leefde tussen Chicago en Europa. Voordat Preston in de filmindustrie terecht kwam leidde hij korte tijd mamma’s cosmetica concern en vond de kissproof lippenstift uit. Hij werd militair in WW1 maar kwam nooit in actie. Na een aantal carrières werd hij toneelschrijver op Broadway voor hij in 1932 als scenarioschrijver in Hollywood begon. Hij ontwikkelde zich zodoende tot de eerste regisseur die op de titelrol written & directed by kon zetten. Hij bood Paramount het script van zijn eerste film The Great McGintry voor $1 aan onder de voorwaarde dat hij zelf mocht regisseren. De studio stemde toe en verhoogde het honorarium om juridische redenen naar $10. Tussen 1940 en 1944 viel alles samen en maakte hij het overgrote deel en beste deel van zijn oeuvre. Het zijn allemaal vrolijke komedies die neigen naar het absurde. Sturges onderscheidde zich daarmee van de Hollywood standaard. Na de wereldoorlog maakt hij nog maar 4 films in Hollywood en verhuisde in 1950 bij gebrek aan succes naar Frankrijk. Ook daar wilde het filmen niet meer lukken. Hij keerde terug naar Amerika en stierf in 1959 aan een hartaanval.

Sturges, Preston

Preston Sturges heeft de screwball comedies van de jaren dertig naar een hoger niveau gebracht. Hij voorzag de geestige dialogen van slapstick actieverhalen. Zijn films zijn bijna altijd kort. De meesten duren zo rond de 90 minuten maar ze lijken door de overvolle gebeurtenissen veel langer. Je maakt zoveel mee dat de tijd stilstaat. Het lijkt allemaal simpel maar is het resultaat van een geniaal proces. Mijn dochter klaagt over de traagheid van oude zwartwitfilms. Niets is minder waar. Je moet op het puntje van je stoel blijven zitten om alles te volgen. De gelaagdheid van het plot doet hedendaagse films eenzijdig lijken. Bij Sturges is er altijd meer aan de hand en het verhaal balanceert tussen komedie en tragedie. Hij geeft een politiek commentaar maar vergeet daarnaast de feel good elementen en spanningsboog niet. Mede daardoor worden zijn films door zowel fans als critici gewaardeerd. Sullivans Travels en The Lady Eve komen op ieder criticus lijstje voor.

Sturges werkte vooral in de bijrollen vaak met de zelfde acteurs. Het is een van de redenen waarom Paramount het na 8 films wel voldoende vond. In de bioscoop betaalden mensen vroeger voor iets nieuws. Nu in retrospectie krijgt dezelfde crew een extra kwaliteit. Je gaat verschillende acteurs herkennen en hun rollen met vorige films vergelijken. William Demarest (1992-1983) is de kampioen in de bijrollen. Hij is bijna in iedere film aanwezig als een heerlijke mopperkont die tevergeefs orde op zaken wil stellen. Joel McCrea (1905-1990) & Brian Donlevy (1901-1972) komen het vaakst in de hoofdrollen voor. Zij zijn echter bekende sterren die ook buiten Sturges wereld naam maakten.

Mijn overzicht staat op voorlopige volgorde van waardering. Het is een tussenstation, ik zou ze eigenlijk eerst nog een keer willen zien, en daarna nog een keer voor de zekerheid. De top 3 is zeker en bestaat uit Sullivan’s Travels, The Lady Eve en Palm Beach Story. Ze zullen vermoedelijk steeds in volgorde blijven veranderen. Posities 4 t/m 7 zijn ook uitwisselbaar en dus heel bezienswaardig. The Great Moment is de grote uitzondering en zal altijd laatste blijven.

Sullivans Travels - still-of-veronica-lake-and-joel-mccrea-in-sullivans-travels-(1941)-large-picture

Sullivan’s Travels – 1941

De regisseur Joel McCrea maakt succesvolle sociale komedies. Hij wil het werkelijke leven leren kennen en trekt er als arme sloeber op uit. Zijn producenten achtervolgen hem heimelijk met een bus vol verslaggevers. Hij ontmoet de mislukte actrice Veronca Lake en ze besluiten samen verder te gaan. Maar nergens kunnen ze echt verloren raken in de ellende van de gewone man en keren terug naar huis. McCrea gaat als tweede goede daad geld gaat uitdelen onder de daklozen en wordt overvallen en bewusteloos geslagen. Hij komt bij op het politiebureau aan en is zijn geheugen verloren. In zijn drift valt hij een politieman aan en draait de gevangenis in voor dwangarbeid. Het thuisfront denkt dat hij dood is en staakt het zoeken. McCrea leert in de gevangenis bij een filmvoorstelling dat komische films geliefder zijn dan sociale drama’s. Hij geeft zich aan als de moordenaar van McCrea en krijgt zijn foto in de krant. Hij wordt ontdekt en komt vrij en vindt Veronica Lake weer.

De beste Sturges film vooral vanwege de maatschappelijke context. Maar ook de fantastisch fatalistische Veronca Lake die vanwege het verschil in lengte erg komisch is.

Lady eve

The Lady Eve – 1941

De rijke en naïeve Henry Fonda wordt op een cruise ingepalmd door sexy golddigger Barbara Stanwyck. Tegen de bedoeling in wordt ze echter werkelijk verliefd op hem. Fonda komt achter haar eerste intenties en verbreekt de relatie. Stanwyck zint op wraakt en zoekt hem als de Engelse Lady Eve op in zijn Amerikaanse villa. Ze ontkent hun eerste ontmoeting en Fonda valt opnieuw voor haar. Ze trouwen en na het huwelijk neemt ze wraak door haar vorige liefdes te bekennen. Als ze haar slag kan slaan door een financieel voordelige scheiding wordt ze echter opnieuw verliefd op hem.
De meest orthodoxe Hollywood Sturges die best voor een screwball comedy kan doorgaan. Henry Fonda is zo mooi wide-eyed verloren en Stanwyck de fast talking haai die hem wanneer ze maar wil kan verschalken. I need him like the axe needs the turkey.

Palm beach story

The Palm Beach Story – 1942

Claudette Colbert heeft genoeg van het berooide bestaan met haar echtgenoot de architect Joel McCrea. Zij kan als knappe vrouw wel voor zichzelf zorgen en vertrekt zonder geld op zak naar Palm Beach voor een echtscheiding. Op het treinstation krijgt zij een kaartje van een lid van de jachtclub die al tijdens de reis beginnen te schieten. Als ze in pyjama uit de trein gezet dreigt te worden vindt ze heimelijk een slaapbed boven de rijkste man van Amerika. Hij neemt haar in het volgende station mee uit winkelen voor een nieuwe uitzet en het laatste eind naar Palm Beach varen zij in zijn jacht. Haar man McCrea is haar achterna gereisd en wacht haar op. Colbert stelt hem voor als haar broer. Mary Astor is de manzieke zuster van de miljonair en zij probeert McCrea te verschalken. Maar de ware liefde overwint en Colbert en McCrea maken het weer goed. Zij zijn tweeling en roepen hun broer/zuster en de film eindigt met 3 huwelijksparen.

christmasinjuly

Christmas in July – 1940

Kantoorbediende Dick Powell droomt met zijn verloofde Ellen Drew op het lot in de loterij. Hij heeft meegedaan aan een slogan prijsvraag voor een koffiemerk. Zijn collega’s falsificeren voor de grap de brief waarin hij tot winnaar wordt uitgeroepen. Hij gaat naar het kantoor en de directeur neemt aan dat hij door de jury tot winnaar is uitgekozen. Hij krijgt een baan bij de marketing afdeling en een onbeperkt bankkrediet. Powell en Drew gaan uitgebreid winkelen en komen beladen met cadeaus voor de hele buurt thuis. De directeur heeft ondertussen het misverstand ontdekt en probeert de schade te beperken. De cadeaus moeten terug en de promotie wordt ongedaan gemaakt. Dan komt de juryvoorzitter William Demarest tot de uitspraak dat de hoofdprijs is gewonnen door Dick Powell.
Vooral het gekeuvel van het verliefde stelletje aan het begin van de film is vertederend en dat de schijn bedriegt is natuurlijk een bekende maar altijd leerzame boodschap.

Miracle

The Miracle of Morgan’s Creek – 1944

Betty Hutton wordt geadoreerd door Eddy Bracken. Ze zegt tegen haar strenge vader William Demarest dat ze samen naar de film gaan. Eddy gaat alleen en Betty bezoekt een dansavond ter afscheid van de soldaten die vertrekken naar WW2. Als ze na een dronken avond de volgende ochtend voor de bioscoop de slapende Eddy ontmoet merkt ze dat ze een ring draagt. Ze blijkt getrouwd te zijn maar weet niet met wie. (His name had a z in it. Like Ratzkiwatzki or was it Zitzkiwitzki?)  Eddy wil haar helpen maar wordt door vader Demarest die politieman is gearresteerd. Bij de bevalling blijkt het een 6-ling te zijn en met hulp van de gouverneur Brian Donlevy komt het toch een goed eind.
Heel leuk hoe de overbezorgde vader William Demerest zich ontstellend kan opwinden en hoe de jongste dochter Diana Lynn hem uit laat razen en onverstoorbaar met haar eigen plannen doorgaat.

Great-McGinty-1940-4

The Great McGinty – 1940

Brian DonLevy vertelt als barman zijn verhaal over hoe een eerlijke daad zijn ondergang werd. Als schooier werd hij door maffiabaas Akim Tamiroff  ingehuurd om voor $2 zijn stem op de burgemeester uit te brengen. Hij doet het 37 keer in diverse kiesdistricten en maakt zoveel indruk dat hij voor de maffia de steekpenningen mag innen. Hij is daarin zo doeltreffend dat hij ook voor burgemeester mag spelen. DonLevy moet voor de verkiezing een vrouw hebben en treft een regeling met zijn secretaresse Muriel Angelus. Hij wint de verkiezing en wordt geïnstalleerd. Het werk gaat hem zo goed af dat hij ook als gouverneur wordt gekozen. Ondertussen werkt zijn vrouw Angelus op zijn geweten en overtuigt zij DonLevy ervan ook eens een eerlijke daad te doen. Zijn baas Tamiroff is het daar niet mee eens en het komt tot een handgemeen. Ze worden gearresteerd en komen in de gevangenis. De baas weet hen te bevrijden en ze verdwijnen naar een ver tropisch land waar ze een bar runnen en DonLevy zijn verhaal verteld. Met recht een film met een politieke boodschap.

Hail the conquering-hero

Hail the Conquering Hero – 1944

Eddy Bracken wordt  vanwege zijn hooikoorts na een maand ontslagen uit het leger. Zijn overleden vader was een oorlogsheld en Eddy vertelt thuis niets en gaat werken op een scheepswerf. Zijn vrienden willen hem helpen en laten hem een uniform met medailles aantrekken. Bij thuiskomst wordt hij voor oorlogsheld aangezien. Men is zo enthousiast dat ze hem willen laten verkiezen tot burgemeester. Hij kan het bedrog niet meer aan en bekent het misverstand. Zijn voormalige vriendin Ella Raines die ondertussen was verloofd met de zoon van de burgemeester maakt het weer goed. De stad is zo onder de indruk van zijn eerlijkheid dat ze hem nu extra geschikt vinden als burgemeester.

Opnieuw film met politieke boodschap over WW2 patriottisme en kleinsteedse heldenverering. Opnieuw een schitterende bijrol van William Demarest.

The great moment

The Great Moment – 1944

De enige film die in het verleden speelt en een biopic is van William Morton die de verdoving uitvond. In de vorm van flashbacks volgen we de tandarts Joel McCrea die veel problemen heeft met zijn pijnvrezende onwillige patiënten. William Demarest speelt een prachtig bange en lijdende patiënt. McCrea ontmoet Betty Field en ze trouwen. Hij ontdekt de verdovende kracht van ether en noemt zijn middel Letheon. Maar als hij het voor de raad van artsen moet verdedigen vindt men dat er onvoldoende bewijs is. Ze verdenken hem van commerciële motieven en keuren het middel af. Zelfs als McCrea het middel gratis aanbiedt wordt het geweigerd. McCrea sterft als verslagen man in de enige Sturges film zonder happy end.

The Great Moment was als voorlaatste film gemaakt en werd door Paramount 2 jaar op de plank gelegd. Het is de reden dat Sturges  zijn Paramount avontuur beëindigde en vertrok naar een andere studio.

 

preston sturges life magazine 1

 

Advertenties

From → film

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: