Skip to content

Bruce Springsteen (1949)

11/11/2016

springsteen-bruce

Your Mamma’s yappin’ in the back seat
Tell her to push over and move them big feet
Every Monday morning I gotta drive her down to the unemployment agency
Well this morning I ain’t fighting tell her I give up
Tell her she wins if she’ll just shut up
But it’s the last time that she’s gonna be ridin’ with me

You can tell her there’s a hot sun beatin’ on the black top
She keeps talkin’ she’ll be walkin’ that last block
She can take a subway back to the ghetto tonight
Well I got some beer and the highway’s free
And I got you, and baby you’ve got me
Hey, hey, hey what you say Sherry Darlin’

Now there’s girls melting on the beach
And they’re so fine but so out of reach
‘Cause I’m stuck in traffic down here on fifty third street
Now Sherry my love for you is real
But I didn’t count on this package deal
And baby this car just ain’t big enough for her and me

Sherry Darlin’ brengt me terug naar de eerste vakantie met mijn toekomstige echtgenote op Schiermonnikoog. We waren nog jong en zouden zomaar een stelletje uit een liedje van Bruce Springsteen kunnen zijn. We reisden wel 6 uur met treinen, boten en bussen voor we er waren. Het was herfst en we scholen voor de zeewind in zandkuilen. We aten te vette shoarma en maakten artistieke foto’s van onze schoenafdrukken in het natte zand. Bruce was onze held en The River een van de weinige elpees die we dubbel hadden. (De andere was Imperial Bedroom van Elvis Costello).
Die oude gedachten grijpen hun kans in tijden dat de ontdekking van nieuwe muziek even stokt. Misschien komt het wel vanwege Springsteen’s lovend onthaalde autobiografie of omdat Dylan dit jaar de Nobelprijs krijgt. Hoewel ik niet vaak meer naar Springsteen luister heeft hij een grote plaats in mijn muziekgeheugen. Bij de overstap van elpee naar cd heb ik me voorgenomen om geen cd’s van mijn elpees te kopen. Voor Springsteen heb ik 2 uitzonderingen gemaakt: Born to run en The River.

cover_precrop

Mijn fascinatie begon in 1975 toen de prachtige Born to Run coverfoto van Eric Meola overal in de stad hing. Dit was echt het archetype van de alternatieve rockster. Popmuziek was toen nog gitaarmuziek en zijn Fender Telecaster is prominent aanwezig. Hij lijkt basic maar is custommade met een Esquire hals. Het is de eerste massief bodied elektrische gitaar en nog steeds de ultieme rootsgitaar.  Springsteen’s slanke lichaam, leren jasje en onverzorgde haar doen de rest. Meer integer kon je ze niet krijgen. Hij was toen echt de alternatieve singer-songwriter en nog lang niet de working class hero die hij later zou worden. Springsteen werd met zijn 26 jaar bestempeld als de toekomst van de rock&roll. Of wat nog dodelijker kan zijn: de nieuwe Bob Dylan. Hij kijkt geamuseerd opzij naar de zwarte saxofonist Clarence Clemons. Een gemengde band gaf toen een gevoel van gevaar en ruimdenkendheid. Springsteen heeft op de foto meer aandacht voor zijn E-Street Band dan voor het publiek. Vanaf het begin speelde hij met dezelfde band waarin Clarence Clemons het meest opvalt. Maar ook gitarist Miami Steve Van Zandt en pianist Roy Bittan (van Bowies Aladin Sane) zijn prominent aanwezig. Die band is belangrijk en de inkomsten van de concerten werden gelijk verdeeld. Toch blijven de albums soloprojecten waar de musici slechts in de credits worden genoemd.  Alleen bij de concerten mag de bandnaam dus op de billboards.born-to-run

Born to Run was dus mijn ingang naar Bruce Springsteen. Het is zijn derde elpee die op 25/08/1975 uitkwam.  Ik was er vlug bij en fietste al op 20 september verwachtingsvol  met het altijd gevaarlijk wind vangende plastic elpee-tasje aan mijn stuur naar huis. Het bleek de perfecte rockmuziek waarbij stem, tekst en muziek samenvielen en elkaar aanvulden. Het openingsnummer Thunder Road bevat misschien wel de meest poëtische rocktekst ooit geschreven. De zinnen etsten zich in mijn geheugen en zijn tot heden spontaan reproduceerbaar.

The screendoor slams, Mary’s dress waves.
Like a vision she dances across the porch as the radio plays.
Roy Orbison singing for the lonely. Hey, that’s me and I want you only.
Don’t turn me home again, I just can’t face myself alone again.
Don’t run back inside, darling, you know just what I’m here for.
So you’re scared and you’re thinking that maybe we ain’t that young anymore.
Show a little faith, there’s magic in the night. You ain’t a beauty but, hey, you’re alright

You can hide ‘neath your covers and study your pain,
Make crosses from your lovers, throw roses in the rain.
Waste your summer praying in vain. For a savior to rise from these streets.
Well now, I ain’t no hero, that’s understood.
All the redemption I can offer, girl, is beneath this dirty hood.
With a chance to make it good somehow. Hey, what else can we do now?

Except roll down the window and let the wind blow back your hair
Well, the night’s busting open, these two lanes will take us anywhere
We got one last chance to make it real
To trade in these wings on some wheels
Climb in back, heaven’s waiting on down the tracks

Oh oh, come take my hand
We’re riding out tonight to chase the promised land
Oh oh oh oh, Thunder Road, Oh, Thunder Road, oh, Thunder Road
Lying out there like a killer in the sun
Hey, I know it’s late, we can make it if we run
Oh oh oh oh, Thunder Road
Sit tight, take hold, Thunder Road

Well, I got this guitar and I learned how to make it talk
And my car’s out back if you’re ready to take that long walk
From your front porch to my front seat
The door’s open but the ride ain’t free
And I know you’re lonely for words that I ain’t spoken
But tonight we’ll be free, all the promises’ll be broken

There were ghosts in the eyes of all the boys you sent away
They haunt this dusty beach road in the skeleton frames of burned-out Chevrolets
They scream your name at night in the street
Your graduation gown lies in rags at their feet
And in the lonely cool before dawn
You hear their engines rolling on
But when you get to the porch, they’re gone on the wind
So Mary, climb in
It’s a town full of losers, I’m pulling out of here to win

De muziek lijkt vanzelfsprekend maar blijkt het resultaat van 14 maanden hard werken en volhouden. Alleen al voor de titelsong duurde het 6 maanden voor het juiste geluid was gevonden. Springsteen kon wat hij in zijn hoofd hoorde maar niet op de band krijgen. Het moest klinken alsof Roy Orbison liedjes van Dylan zong die werden geproduceerd door Phil Spector. Pas met de hulp van geluidstechnicus Jon Landau kon hij de vertaalslag maken en het resultaat is zijn signature sound van vette rockmuziek waar hij zijn hele carrière bij bleef. Springsteen bedacht de ‘4 hoeken benadering’ waarin hij iedere LP-kant positief begint met Thunderroad en Born to Run en in mineur afsluit met Backstreets en Jungleland. Over alles werd goed nagedacht, tot aan de thinline letters op de hoes die nu heel gewoon lijken.  De platenmaatschappij Columbia geloofde in zijn toekomstige ster en liet hem die 14 maanden met rust. Toen de elpee klaar was werd hij gelanceerd met een $250.000 promotie campagne en de quote van Jon Landau: “I saw rock ‘n’ roll’s future—and its name is Bruce Springsteen”. Springsteen was daar niet gelukkig mee en maakte er snel een einde aan.

greetings

Het is jammer dat een bestaande album nooit een eerlijke tweede kans krijgt. Je moest de opnamedatum kunnen veranderen en daarmee als nieuw gelanceerd kunnen worden. De twee albums voor Born to Run zijn gedreven en origineel maar krijgen nooit meer de kans die ze verdienen. Vooral tekstueel horen ze tot het beste dat hij ooit schreef. Zijn stem is lenig en gelaagd en heeft nog niet de hese grom van later. Vooral door de virtuoze teksten van de eerste elpee begrijp je waarom hij lange tijd voor een tweede Dylan werd gehouden.
Greetings from Asbury Park,  NJ  kwam uit op 5 januari 1973. Hij kreeg lovende kritieken maar in het eerste jaar werden er slechts 25.000 exemplaren van verkocht. Ik kocht mijn exemplaar op 24/02/1975 in de uitverkoop. Een nieuwe elpee kostte toen fl.19,- en op het prijsstickertje staat fl.6,95, fl.3,95 en fl.3,50. Pas nu ontdek ik dat ik hem dus vóór Born to Run heb gekocht maar blijkbaar niet goed heb beluisterd. Voor mij geldt dus net als voor de rest dat hij met het succes van Born to Run aan de vergetelheid werd onttrokken. We horen een dichter die zijn tekst met een mitrailleur door het lichte rockband geluid heen schiet. Virtuoos en zonder belemmeringen bezingt de 23-jarige zijn adolescentengevoelens.

Well I stood stone-like at midnight suspended in my masquerade
And I combed my hair till it was just right and commanded the night brigade
I was open to pain and crossed by the rain and I walked on a crooked crutch
I strode all alone into a fallout zone, came out with my soul untouched
I hid in the clouded wrath of the crowd, when they said “sit down” I stood up
Ooh, ooh, growin’ up

The flag of piracy flew from my mast, my sails were set wing to wing
I had a jukebox graduate for first mate, she couldn’t sail but she sure could sing
And I pushed B-52 and bombed ‘em with the blues with my gear set stubborn on standing
I broke all the rules, strafed my old high school, never once gave thought to landing
I hid in the clouded warmth of the crowd, when they said “come down” I threw up
Ooh, ooh, growin’ up
Looking back, now!

I took month-long vacations in the stratosphere and you know it’s really hard to hold your breath
Swear I lost everything I ever loved or feared, I was the cosmic kid in full costume dress
But my feet they finally took root in the earth but I got me a nice little place in the stars
And I swear I found the key to the universe in the engine of an old parked car
I hid in the mother breast of the crowd, when they said “pull down” I pulled up
Ooh, ooh, growin’ up, Ooh, ooh, growin’ up

 

the-wild

Al 9 maanden na het debuut kwam op 11 september 1973 album no. 2:  The wild, The innocent and the E-street shuffle. Het is niet te horen aan de muziek die werelden verwijderd is van de folkrock van Greetings. Het lijkt erop dat de E-streetband met zijn spieren rolt en even alle stijlen wil proberen. Het resulteert in een zevental verschillende en lange nummers. Kant 2 bestaat zelfs uit een suite van 3 nummers.   Als een symfonie wordt de fusie van jazz, nostalgische rock en R&Blues voor ons uitgestald. Het blijft daarmee een ongrijpbaar album dat keer op keer beluisterd kan worden. En dan te bedenken dat er nog 11 nummers zijn opgenomen die de eindselectie niet hebben gehaald. De muziek is zo overheersend en veelzijdig dat de teksten wel netjes op de hoes zijn afgedrukt maar toch een beetje zoek raken in de muzikale overkill.

river

 

Na Born to Run kwam in 1978 het bombastische Darkness on the edge of town (1978). Een herhaling van zetten waarin de sound opgeblazen en routineus werd. Springsteen had het zelf ook door en deed bij zijn 5de elpee een stilistische stap terug. Hij ontmantelde zijn Spectoriaanse geluid tot er een venijnige rockmachine overbleef. Op het laatst voegde hij een groot aantal uptempo nummers toe en maakte van The River een dubbelelpee. De elpee is moeilijk integraal te waarderen. De prachtige langzame nummers worden te vaak onderbroken door uptempo rock niemendalletjes. Voor het eerst wordt een working class hero zichtbaar die in korte zinnen zingt over het leed van de Amerikaanse arbeider. Geen alternatieve intellectuele vondsten maar simpele teksten die voorspelbaar rijmen en ontdaan zijn van de literaire frivoliteiten. Maar met de titelsong schrijft hij een tijdloos nummer met een ongeëvenaarde melancholieke schoonheid.

I come from down in the valley
Where mister when you’re young
They bring you up to do like your daddy done
Me and Mary we met in high school
When she was just seventeen
We’d ride out of this valley down to where the fields were green
We’d go down to the river
And into the river we’d dive
Oh down to the river we’d ride

Then I got Mary pregnant
And man that was all she wrote
And for my nineteenth birthday I got a union card and a wedding coat
We went down to the courthouse
And the judge put it all to rest
No wedding day smiles no walk down the aisle
No flowers no wedding dress

That night we went down to the river
And into the river we’d dive
Oh down to the river we did ride

I got a job working construction for the Johnstown Company
But lately there ain’t been much work on account of the economy
Now all them things that seemed so important
Well mister they vanished right into the air
Now I just act like I don’t remember
Mary acts like she don’t care

But I remember us riding in my brother’s car
Her body tan and wet down at the reservoir
At night on them banks I’d lie awake
And pull her close just to feel each breath she’d take
Now those memories come back to haunt me
They haunt me like a curse
Is a dream a lie if it don’t come true
Or is it something worse
That sends me down to the river
Though I know the river is dry
That sends me down to the river tonight
Down to the river
My baby and I
Oh down to the river we ride

serious_artist

Ik koop daarna nog 2 elpees maar kan niet meer enthousiast worden. Nebraska uit 1982 is een akoestische solo-elpee waarop zijn stem nog donkerder wordt en bijna huilt van de maatschappelijke ellende. In Born in the USA uit 1984 herpakt hij zich weer en breit door op de stadionsound van Darkness on the edge of town. Gitarist Stephen van Zandt wordt vervangen door Nils Lofgren en zijn toekomstige vrouw Patty Scialfa treedt als achtergrondzangeres toe tot de E Street Band. Hij gaat fitness doen en zijn tanige lichaam verandert in een sportschool product. De elpee is een groot succes en er worden 7 singles tot hit gemaakt. Het resulteert in een 2 jaar durende wereldtournee waarin hij uitgroeit tot een rock icoon. We zijn dan nog in de pre-download fase en ik beleef zijn volgende elpees alleen nog tekstueel. Pas in 2005 doe ik een laatste vergeefse poging met het folkachtige Devils & Dust. Maar ook dan blijft zijn logge stem me storen en verlang ik terug naar zijn gloriedagen van weleer.

Advertenties

From → muziek

Geef een reactie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: